عبد الرحمن بن حجاج از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: (در روز قیامت) آخرین بنده‏اى که فرمان آتش در مى‏یابد و به سوى دوزخ روانه مى‏گردد، روى خود را به عقب بر مى‏گرداند، پس خداوند (به فرشتگان خود) فرمان مى‏دهد که او را باز گردانید، و سپس از او مى‏پرسد: بنده من! چرا چنین کردى؟! بنده پاسخ مى‏دهد: پروردگارا! چنین گمانى نسبت به تو نداشتم! خداوند بزرگ از او مى‏پرسد:

بنده من! در باره من چه گمان مى‏کردى؟!

 


مى‏گوید: گمان مى‏کردم که از گناهم درگذرى و مرا در بهشت خود جاى دهى! پس خداوند فرماید: اى فرشتگان من! به عزت و جلال و نعمتها و بلاها و والائى مقام سوگند که این بنده هیچ گاه در طول زندگى خود نسبت به من گمان خیرى نداشت، و اگر ساعتى در تمام عمرش نسبت به من گمان خیر داشت، او را به آتش دوزخ هراسناک نمى‏کردم، (اینک) از سخن دروغ درگذرید و او را وارد بهشت کنید؛ سپس امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ بنده‏اى نیست که به خدا گمان خیر داشته باشد (به لطف الهى امیدوار باشد) مگر آنکه خداوند همان گونه که گمان کرده رفتار مى‏نماید، و اگر بنده‏اى به خدا گمان بد داشته باشد (از لطف الهى ناامید باشد) خداوند به همان گونه که خیال مى‏کرده است، با وى رفتار خواهد کرد، و این کلام خداى بزرگ است که مى‏فرماید (در سوره فصلت، آیه 23): «و این، همان گمانى است که شما در باره پروردگار خویش داشتید، که مایه بدبختى و نابودى شما شد، و در زمره زیانکاران درآمدید».

پاداش نیکیها و کیفر گناهان / ترجمه ثواب الأعمال، ص: 439