"حضرت صادق (ع) فرمود: رعایت و حفظ کن آداب و شرائط دعاء را، و متوجه باش که، که را مى‏خوانى و چگونه مى‏خوانى و براى چه مى‏خوانى. و عظمت و کبریاء و جلال پروردگار متعال را همیشه در نظر گرفته، و با قلب و چشم دل خود معاینه کن: عالم بودن او را به آنچه در ضمیر تو است، و اطلاع و آگاه بودن او را به باطن و به آنچه از حق و باطل در وجود تو هست.”

 

استجابت بعضی دعاها به ضرر ما است

"و لازمست طرق نجات و هلاکت و راههاى سعادت و گرفتارى خود را فهمیده، و در مقام دعاء کردن چیزى را نخواهى که هلاکت و گرفتارى تو در آن باشد؛ و تو از روى جهالت خیر و صلاح خود اندیشى. خداوند متعال مى‏فرماید: و درخواست مى‏کند انسان شر و ضرر را مانند درخواست کردن او خیر و صلاح را، و انسان همیشه عجله‏کننده است و خوب متفکر باش که چه سؤال مى‏کنى، و چه اندازه سؤال مى‏کنى، و براى چه سؤال مى‏کنى!"

                                                      

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

" و حقیقت دعاء اینست که: تمام اعضاء و جوارح با تو موافق و هم آواز شده و همه در مقابل حق تعالى طلب حاجت و درخواست مطلب کنند، و قلب در مشاهده و حضور پروردگار متعال فانى گشته، و تمام اختیار در مقابل عظمت و حکومت او سلب شده، و همه امور خود را در ظاهر و باطن به خداوند متعال تسلیم و واگذار کند. اینها شرائط دعاء بود، و اگر این شرائط را رعایت نکردى منتظر اجابت و قبولى دعاء خود مباش، زیرا خداوند متعال از ظاهر و ضمیر تو آگاه است، و ممکن است تو مطلبى را بخواهى که بر خلاف درخواست و طلب باطنى تو باشد. یکى از اصحاب به دیگرى گفت: شماها در اثر دعاء منتظر باران هستید، و من منتظر باریدن سنگ هستم."

 

اسم اعظم خدا چیست؟

" و از حضرت رسول اکرم (ص) پرسیدند که: اسم اعظم پروردگار متعال کدامست؟ فرمود: هر اسمى از نامهاى خداوند متعال اعظم و بزرگ است. پس لازمست که قلب خود را از غیر پروردگار متعال فارغ و تخلیه کرده، و سپس به هر یک از اسماء شریف او که مى‏خواهى او را بخوان. پس او را اسم مخصوص که اعظم و بزرگتر از اسماء دیگر باشد، نیست، بلکه او خداى یگانه و قهار است که دعاء بندگان خود را اجابت مى‏فرماید."

 

دعای دل شکسته‌ها مستجاب می‌شود

" و فرمود رسول اکرم ص که: خداوند متعال قبول نمى‏کند دعاء را از قلبى که مشغول لهو و لعب باشد. و حضرت صادق (ع) فرمود: چون یکى از شماها بخواهد که آنچه دعاء مى‏کند مستجاب گردد؛ لازمست از تمام مردم مأیوس و منقطع شده، و او را امید و نظرى غیر از پروردگار متعال نباشد، و هر گاه خداوند متعال از قلب بنده خود آگاه شده و او را در چنین حالى ببیند؛ آنچه سؤال و دعاء کند به هدف اجابت رسیده و حاجت او را خواهد برآورد.”

 

گاهی دعا، فایده‌ای ندارد

و جمعى از مردم نیز در اثر اعمال سوء و قدمهاى خلاف و اصرار بر معصیت و ظلم و تجاوز: ابتلاء و گرفتارى پیدا کرده، و سپس که به خود آمده و تلخ کام و ناراحت مى‏شوند، شروع به دعاء و رفع بلا، مى‏کنند، و در اغلب موارد این گونه دعاها که پس از اتمام حجت است به هدف اجابت نرسیده، و رفع گرفتارى نخواهد کرد. و این گونه ابتلائات یا براى فرا رسیدن موقع عذاب و غضب الهى است، و یا براى تخفیف مسئولیت و عذاب آخرت است، و به هر صورت: این گونه گرفتاریها مشکل است که با دعاء و درخواست رفع بشود.

 

مصباح الشریعة / ترجمه مصطفوى، متن، ص: 81