و من اراد ان یزید فی عقله یتناول کل یوم ثلث هلیلجات بسکر ابلوج.

و کسى که میخواهد عقلش نیرومند گردد هر روزه سه دانه هلیله را بانبات میل کند.

یکى از انواع ویتامین‏هائى که در تنظیم سلسله اعصاب خصوص مغز دخالت تام دارد ویتامین ب است بطورى که بیشتر مبتلایان بجنون و اختلالات مغزى را چون تحت معاینه قرار دادند دچار این کمبود یافته‏اند و با همین ویتامین معالجه شده‏اند، ولى در مقابل اشخاص زیادى نیز دیده شده‏اند که مصرف این نوع ویتامین در آنها نتیجه معکوس بخشیده و اختلالاتى بوجود آورده است. این آزمایش نشان داده است که کمبود این ویتامین علت تامه اختلالات عصبى (مغزى) نیست بلکه کمبود مواد دیگرى نیز مؤثر است که از آن جمله آدنین و سیتوزین میباشد و این دو ماده در بسیارى از غذاها مانند جگر و قلوه و مغز گوسفند و گوساله بحد کافى وجود دارد جز اینکه مرتب خوردن این غذاها و لو بمقدار کم عکس العمل سوء دارد: خون را غلیظ میکند اشتهاى بغذا را کم و کبد را تنبل، صفرا را زیاد مینماید و مرتب نخوردن آن نتیجه مطلوب نمیدهد.

هلیله سیاه و زرد و ملاس سیاه و شکر سرخ و نبات هندى که آن را از شکر سرخ و گاهى از نیشکر میسازند داراى خواص فوق هستند بدون آنکه مداومت آنها عوارض نامطلوبى ایجاد کند.

در نسخه دیگر بجاى نبات شکر طبرزد ضبط شده است.

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى، ص: 264